Fileli Sıva Neden Yapılmalıdır?
Dış cephelerde zaman içerisinde çatlaklar oluşması oldukça sık karşılaştığımız bir durumdur. Bunun en önemli nedenlerinden biri, binayı oluşturan beton, tuğla, gazbeton ve sıva gibi farklı malzemelerin sıcak ve soğuk hava değişimlerine aynı şekilde tepki vermemesidir. Güneş, yağmur, don ve mevsimsel sıcaklık değişimleri de yıllar içerisinde cephe yüzeyini yorar. Özellikle kolon-kiriş birleşimlerinde, pencere ve kapı köşelerinde, eski tamiratların bulunduğu alanlarda ve farklı yüzeylerin birleştiği noktalarda çatlaklar daha sık görülür.
Fileli sıva uygulamasını bu nedenle yalnızca bir sıva işlemi olarak görmüyoruz. Buradaki asıl amaç, cepheyi bir bütün halinde güçlendirmek ve daha sonra tekrar oluşabilecek yüzey çatlaklarının önüne mümkün olduğunca geçmektir.
Uygulamada kullandığımız alkali dayanımlı cam elyaf file, sıvanın içerisinde bir donatı görevi görür. Cephede oluşan gerilmelerin tek bir noktada toplanması yerine daha geniş bir yüzeye dağılmasına yardımcı olur. Bu sayede sıva daha sağlam ve bütünleşik bir yapıya kavuşur. Üzerine yapılacak dekoratif sıva ve dış cephe boyası için de çok daha sağlıklı bir zemin hazırlanmış olur.
Özellikle eski, çatlakları bulunan veya geçmiş yıllarda farklı bölgelerine ayrı ayrı tamirat yapılmış binalarda fileli sıva uygulamasının doğru yapılması bizim için önemlidir. Çünkü dış cephede uzun ömürlü bir sonuç almak istiyorsak yalnızca görünen çatlakları kapatmak yeterli değildir; boyanın altında sağlam ve birbiriyle çalışan bir yüzey oluşturmak gerekir.
Fileli Sıva Nasıl Uygulanır?
Fileli sıvaya başlamadan önce ilk yaptığımız işlem cephenin mevcut durumunu kontrol etmektir. Kabarmış, boşluk yapmış veya sağlamlığını kaybetmiş eski sıvalar varsa bunlar raspalanarak temizlenir. Mevcut çatlaklar açılır ve durumuna göre uygun tamir harçlarıyla onarılır. Daha sonra gerekli olan bölgelerde mevcut yüzeye çentikler atılarak yüzey pürüzlendirilir. Buradaki amaç yeni yapılacak sıvanın eski yüzeye daha sağlam tutunmasını sağlamaktır.
Bu işlemler bittikten sonra cephede oluşan toz ve gevşek parçalar temizlenir. Hazırlanan yüzeye, mevcut zeminin durumuna uygun aderans artırıcı astar uygulanır ve kuruması beklenir.
Ardından birinci kat sıva cepheye çekilir ve taraklı mala ile hazırlanır. Sıva henüz yaşken alkali dayanımlı cam elyaf file içerisine gömülür. Burada işçiliğin doğru yapılması çok önemlidir. Fileler uç uca getirilmez; birbirlerinin üzerine en az 10 cm bindirilerek devam ettirilir. Böylece cephe boyunca file bütünlüğü korunmuş olur.
Pencere ve kapı köşeleri çatlak oluşma ihtimalinin daha yüksek olduğu bölgeler olduğu için bu noktalara ayrıca çapraz file takviyesi yapılır. Bina köşeleri, pencere ve kapı kenarlarında ise fileli köşebentler kullanılarak hem köşeler güçlendirilir hem de düzgün bir yüzey elde edilir.
File uygulaması tamamlandıktan sonra ikinci kat sıva çekilir. File tamamen sıvanın içerisinde kalacak şekilde yüzey kapatılır ve düzgün bir şekilde tesviye edilir. Sıvanın yeterince kuruması beklendikten sonra dekoratif sıva geçiş astarı uygulanır.
Astar kuruduktan sonra dekoratif sıva, kendi tane kalınlığına uygun şekilde cepheye çekilir. Malzeme henüz kurumadan plastik mala ile perdahlanarak cephenin tamamında aynı doku elde edilir. Bu aşamada ustalık önemlidir; dekoratif sıvanın farklı bölgelerde farklı desen veya mala izi bırakmadan devam ettirilmesi gerekir.
Dekoratif sıva tamamen kuruduktan sonra dış cephe boya astarı uygulanır. Son olarak, katlar arasında gerekli kuruma sürelerine dikkat edilerek iki kat dış cephe boyası yapılır ve uygulama tamamlanır.
Bizim için fileli sıvada önemli olan yalnızca cephenin üzerine file koyup sıva çekmek değildir. Çatlağın tamirinden yüzey hazırlığına, 10 cm file bindirmesinden pencere köşelerine yapılan takviyelere, dekoratif sıvadan son kat boyaya kadar her aşamanın doğru yapılması gerekir. Dış cephenin yıllarca sağlam ve düzgün kalmasını sağlayan esas unsur da bu detaylardır.